Piękno w naturze

Wyświetleń: 157

Napisane przez:

Piękno w naturze – książka “A Beautiful Question. Finding Nature’s Deep Design” Franka Wilczka

Ach, jak wiele łączy współczesną fizykę z filozofią! Choć na pierwszy rzut oka jest to związek, który nie ma racji bytu, to jednak A Beautiful Question jest z pewnością książką pokazującą tę niesamowitą relację w najbardziej wyrazisty sposób. Rzecz wyjątkowa, bo nie jesteśmy przyzwyczajeni, by fizyk – i to laureat Nagrody Nobla! – pytał czy świat jest pięknym dziełem sztuki, a w poszukiwaniu odpowiedzi zagłębiał się w meandry teorii kwantów. Nieczęsto naukowcy jawnie odwołują się do Platona, aby wyrazić swój pogląd na rzeczywistość i odwołują się do estetyki, jako ważnego kryterium oceny prawdziwości matematycznego opisu. A jednak! Frank Wilczek robi to wszystko na raz. I jeszcze znacznie więcej!

Poszukiwanie piękna w naturze ma bardzo długą historię. Nie zamierzam jej tu przypominać, ponieważ autor robi to w sposób wyczerpujący, myślę natomiast, że warto wspomnieć o naszych własnych intuicjach. Choć nie wszyscy jesteśmy naukowcami, to właśnie one kierują nasze myśli w tę samą stronę, w którą biegnie rozumowanie fizyków. Każdy z nas jest przecież wyposażony w poczucie piękna. Na gruncie fizyki, wyraża się ono przez symetrie i oszczędność środków, które razem wzięte tworzą cudowną elegancję równań niekoniecznie dostrzegalną dla laików.

Mogę zapewnić, że na gruncie zarządzania wcale nie jest inaczej. Symetria, a więc powtarzalność struktur i procedur, oszczędność środków to zasady, którymi kierujemy się tworząc dobre, eleganckie rozwiązania. A właśnie takie są naprawdę skuteczne. Również w tym wypadku elegancja może stanowić kryterium oceny. Równania Maxwella są piękne. Piękny może być również biznes: struktury organizacyjne i procedury pieczołowicie kształtowane przez zarządzających. Bo przecież orkiestra, jeśli ma pięknie grać, potrzebuje dyrygenta. I tak, zupełnie niepostrzeżenie przeszliśmy do muzyki.

Przeszliśmy do niej jednak nie bez powodu, ponieważ związkom muzyki z teorią kwantów autor poświęca bardzo wiele uwagi. Więcej na ten temat można znaleźć np. w książce The Jazz of Physics: The Secret Link Between Music and the Structure of the Universe (Jazz i fizyka. Tajemniczy związek muzyki ze strukturą Wszechświata), autorstwa Stephona Alexandra –  fizyka i jazzmana w jednej osobie. Dla Franka Wilczka, zadziwiające relacje świata dźwięku z rzeczywistością na poziomie kwantowym to tylko jeden z wielu kamieni w rozległej, skomplikowanej układance ukazującej estetyczną perspektywę praw natury, które odkrywamy i opisujemy językiem matematyki.

Fizyka, filozofia, estetyka i sztuka – to wszystko odnajdziemy w A Beautiful Question, lekturze niekoniecznie dla każdego łatwej, jednak zdecydowanie wartej poświęcenia na nią czasu i odrobiny wysiłku.

Ciekawe linki:

Książka Franka Wilczka “A Beautiful Question. Finding Nature’s Deep Design” w Amazonie

Strona poświęcona Frankowi Wilczkowi na Wikipedii

Wykład autora w Cambridge poświęcony książce w talk at Google

Książka Stephona Alexandra “The Jazz of Physics: The Secret Link Between Music and the Structure of the Universe” w Amazonie

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Newsletter

Zapisz się do Newslettera, aby otrzymywać najnowsze informacje.

You have Successfully Subscribed!